E w a M a k s y m
lek. stom. specjalista ortodonta
Z a p r a s z a m y !
Leczenie wad zgryzu
Niektórzy z nas mają piękne, równe zęby. Zdarza się jednak, że któryś ząb jest ustawiony nietypowo. Czasem problem dotyczy kilku zębów. Wady zgryzu wynikają przeważnie ze ssania smoczka czy palca, obgryzania paznokci, mogą być także wadami wrodzonymi.
Leczenie ortodontyczne polega na przywracaniu właściwego, fizjologicznego zwarcia między górną i dolną szczęką oraz na wyrównywaniu i właściwym ustawianiu zębów w łukach zębowych. U młodzieży i dorosłych leczy się najczęściej nieprawidłowości zębowe np. gdy zęby są stłoczone, obrócone, przemieszczone, zatrzymane w kości.
Wadę koryguje się za pomocą aparatu korekcyjnego stałego lub ruchomego.
Aparaty stałe
Aparaty stałe metalowe
Aparat metalowy jest standardową wersją stałego aparatu ortodontycznego. Składa się z metalowych pierścieni obręczy zakładanych na zęby trzonowe i zamków tj. małych metalowych kosteczek przyklejanych do wszystkich zębów. Te elementy przyklejane są na stałe na okres leczenia ortodontycznego. W zamkach zrobione są specjalne szczeliny, w których umieszcza się metalowe łuki, po których będą przesuwane zęby. Podczas wizyt kontrolnych sprawdza się postęp leczenia
i zmienia łuki, które przywiązywane są do zamków ligaturami elastycznymi (kolorowymi) lub metalowymi.
Aparaty stałe przezroczyste
Porównanie zamków metalowych i przeźroczystych.
Aparaty przezroczyste stanowią zdecydowanie mniej widoczną wersję leczenia za pomocą stałego aparatu ortodontycznego. Zamki umieszczane na zębach są wykonane z materiałów przeźroczystych. Jednak pozostają nadal widoczne takie elementy jak metalowy łuk
łączący i inne dodatkowe elementy. Przebieg leczenia jest taki sam, jak w przypadku metalowego aparatu, a jedyną różnicą tego rozwiązania jest zmniejszona widoczność aparatu w trakcie leczenia.
Aparaty przezroczyste stanowią zdecydowanie mniej widoczną wersję leczenia za pomocą stałego aparatu ortodontycznego. Zamki umieszczane na zębach są wykonane z materiałów przeźroczystych. Jednak pozostają nadal widoczne takie elementy jak metalowy łuk łączący i inne dodatkowe elementy. Przebieg leczenia jest taki sam, jak w przypadku metalowego aparatu, a jedyną różnicą tego rozwiązania jest zmniejszona widoczność aparatu w trakcie leczenia.
Zasady używania aparatów stałych
∗ Należy utrzymywać dobrą higienę jamy ustnej tzn. pacjent musi czyścić zęby po każdym posiłku. Zalecane jest używanie szczoteczki zwykłej (nie elektrycznej) lub specjalnej, przeznaczonej do aparatów stałych. Zęby należy myć ruchami obrotowymi, wolno - tak aby nie uszkodzić aparatu. Po umyciu sprawdzamy w lusterku, czy są one dokładnie wyczyszczone. Dodatkowo wskazane jest stosowanie płynów do czyszczenia jamy ustnej.
∗ Nie wolno jeść twardych pokarmów np. skórek z chleba, twardych jabłek, orzechów , żuć gumy, jeść ciągnących słodyczy itp.
∗ Po założeniu aparatu stałego możliwy jest ból zębów o różnym nasileniu, utrzymujący się do kilku dni. W razie dyskomfortu można stosować środki przeciwbólowe.
∗ W wyniku szeregu wypukłości kształtu aparatu pacjent może odczuwać ocierania w obrębie błony śluzowej jamy ustnej. Jest to szczególnie nasilone w pierwszych dniach noszenia aparatu. W celu zminimalizowania tych objawów wskazane jest płukanie jamy ustnej mieszankami ziołowymi (gotowe preparaty dostępne w aptekach np, Dentosept). W razie punktowego, uporczywego drażnienia błony śluzowej można okleić to miejsce na aparacie woskiem.
∗ Na każdą wizytę pacjent obowiązany jest nosić szczoteczkę i pastę do zębów.
∗ W przypadku nagłych awarii (np. odklejenie zamka lub odgięcie drutu) prosimy o niezwłoczny kontakt z naszym gabinetem.
∗ Po zakończonym leczeniu ortodontycznym utrwala się nowe położenie zębów za pomocą tzw. retainerów tj. łuk retencyjny (podklejony odcinek drutu od powierzchni językowej lub podniebiennej na 4-6 przednich zębach) oraz szyna retencyjna (wykonywana indywidualnie na bazie odcisku) - do noszenia w nocy. Cena ostatniej wizyty (z uwzględnieniem szyny i łuku retencyjnego oraz zdjęcia aparatu, czyszczenia zębów i ich lakierowania) wynosi w chwili obecnej 300 zł. W razie zauważenia awarii łuku retencyjnego (tj. jego odklejenia) - prosimy o niezwłoczny kontakt z naszym gabinetem.
∗ Mając aparat stały pacjent zobowiązany jest do przestrzegania kontroli stomatologicznych (średnio co 6 miesięcy) celem szybkiego wykrycia ewentualnych ubytków, a także usunięcia kamienia i osadu nazębnego
∗ Całkowity czas trwania leczenia za pomocą aparatu stałego jest różny (mają na to wpływ czynniki takie jak: rodzaj leczonej wady, gęstość kości, wiek, stan przyzębia, regularność uczęszczania na wizyty kontrolne). W chwili rozpoczęcia leczenia ortodonta nie jest w stanie przewidzieć dokładnego czasu leczenia ortodontycznego.
Aparaty ruchome
Aparat ruchomy.
Aparaty ruchome (jedno i dwuszczękowe) wykorzystujemy w celu leczenia wad zgryzu najczęściej w okresie uzębienia mieszanego tj. w wieku od 6 do 12 lat.
Po wymianie zębów mlecznych na stałe korzystniejsze efekty przynoszą aparaty stałe.
Po otrzymaniu nowego aparatu dziecko powinno się przyzwyczajać do jego noszenia stopniowo tj. w pierwszym tygodniu użytkujemy aparat tylko w ciągu dnia. W pierwszym dniu 15 minut, w drugim 30 minut, w kolejnych stopniowo coraz dłużej.
W drugim tygodniu nosić całą noc. W razie wystąpienia dużych dolegliwości bólowych (szczególnie w obrębie błony śluzowej) prosimy o niezwłoczny kontakt.
Po okresie adaptacyjnym aparat ruchomy powinien być noszony w ciągu nocy i 2-4 godzin w dzień. Nie należy zabierać go do szkoły (niebezpieczeństwo zgubienia lub uszkodzenia aparatu oraz niewyraźna wymowa.
W aparacie jest najczęściej umieszczona śruba. Aktywujemy ją tylko jeżeli lekarz zaleci jej rozkręcanie zawsze zgodnie ze strzałką wtopioną do akrylu, za pomocą specjalnego kluczyka. Ze względu na kontakt śruby ze śliną z biegiem czasu może zacząć się trudniej przekręcać, w związku z tym należy profilaktycznie oliwić śrubę olejem jadalnym tj. co pewien czas pokryć śrubę olejem i zostawić na parę godzin, a następnie umyć aparat.
Bardzo ważna jest higiena aparatu!
Po każdym wyjęciu aparatu z ust szczotkujemy jego powierzchnię szczoteczką i pastą do zębów, a następnie spłukujemy pod bieżącą wodą.
Długotrwały kontakt ze śliną lub niedokładne wymycie aparatu może prowadzić do pokrycia go przez kamień (biały nalot trudny do usunięcia za pomocą szczotkowania). W tych sytuacjach czyścimy aparat specjalnymi tabletkami rozpuszczalnymi w bardzo ciepłej wodzie, w tym roztworze trzymamy aparat ok. 0,5 godziny. Tabletki te są dostępne w naszym gabinecie.
Zwracamy szczególną uwagę na miejsce, gdzie odkładamy aparat - zwierzęta domowe (koty, psy) bardzo lubią zapach akrylu i mogą z tego wyniknąć przykre konsekwencje.
W trakcie leczenia zdarzają się uszkodzenia aparatu (np. pęknięcia akrylu, klamry itp.). Jeżeli usterka ma miejsce do roku od odbioru nowego aparatu - jest naprawiana nieodpłatnie, jeżeli w późniejszym czasie - za dodatkową opłatą.
Rozpoczynając leczenie nie zawsze jest możliwe umieszczenie wszystkich potrzebnych elementów w obrębie bryły aparatu - wszystkie modyfikacje i przeróbki odbywają się również za dodatkową opłatą.
Rzadko jeden aparat wystarczy na cały okres leczenia, bardzo często konieczne są jego wymiany na nowy, średnio co 1-2 lata. Cały okres leczenia aparatem ruchomym to 3-4 lata. Zależy on od takich czynników jak: wiek, rodzaj wady, sumienność noszenia, regularność wizyt kontrolnych.